Links

Addy de Ruiter op LinkedIn

ManagementSite auteurspagina

NieuwOrganiseren Column

  +31 (0)6 513 19 299

Meest gelezen
Kies het focusgebied en lees er meer over in de Blog Posts
Licentie
Meest recente Posts
Laatste reacties
* Heb jij er nog vertrouwen in?

Wat is er toch gaande in ons kikkerland? Wij werden altijd het land genoemd dat als voorbeeld diende, dat vaak gidsland in Europa was. Toch gebeurt er iets raars. Er lijkt zich apathie te ontwikkelen rond het gedrag van personen en organisaties. Of zijn het de laatste stuiptrekkingen van 'Oude Organisaties' en 'Het Oude Denken'?

Ik hou me bezig met het leidinggeven aan professionals. Daarin spelen begrippen als Ruimte en Vertrouwen een belangrijke rol. Professionals hebben ruimte nodig om hun vakmanschap te kunnen tonen, om zichzelf te kunnen ontplooien. Als er geen ruimte is, wordt er niet nagedacht, is er geen creativiteit en worden er alleen kunstjes gedaan om de baas te plezieren. Ruimte betekent vertrouwen hebben en vertrouwen geven. Welke rol speelt vertrouwen eigenlijk nog in onze samenleving? Hoe belangrijk wordt vertrouwen gevonden?

De afgelopen periode zijn er nogal wat zaken voorgevallen, waardoor het vertrouwen in personen en organisaties een flinke knauw kreeg. Wat mij opvalt, is dat we er als samenleving afstandelijk mee om lijken te gaan. Of is het vertrouwen al volledig weg? Een deel lijkt het allemaal wel te geloven en een ander deel richt zich op de vernieuwing. Enkele voorbeelden.

Eind vorige week werden de resultaten bekend gemaakt van een onderzoek door de Inspectie van het Onderwijs bij Hogeschool Inholland. Belangrijkste conclusies zijn 'onzorgvuldige bedrijfsvoering' en 'De opeenvolgende voorzitters en de vicevoorzitter declareerden gedurende de gehele onderzoeksperiode …. meer dan het interne reglement toestond. Als gevolg van … teveel aan uitgaven voor arbeidsvoorwaarden en faciliteiten van het College van Bestuur'. Totaal is 9 ton ondoelmatig en ongeoorloofd besteed ?!?!? Dat is overigens hetzelfde bestuur onder wiens verantwoordelijkheid honderden studenten onterecht een diploma hebben gekregen (Bron: NRC 10 juni 2011). En die 'opeenvolgende voorzitters en vicevoorzitter' zijn geen onbekenden binnen de overheid en het maatschappelijk middenveld. Is dit een uitzondering?

Neem de brand in Moerdijk begin dit jaar, waar grote hoeveelheden chemische stoffen bij betrokken waren. Chemie-Pack heeft om een milieuvergunning te krijgen schuim blusinstallaties moeten aanleggen. Vervolgens breekt er brand uit bij Chemie-Pack en wordt er door de brandweer met water geblust ?!?!? Overigens, op het industrieterrein Moerdijk zijn de 21 'gevaarlijkste' bedrijven van Nederland gevestigd. De brandweer van Moerdijk bestaat uit vrijwilligers (niets tegen deze helden overigens) ?!?!? Er lopen op dit moment 15 onderzoeken volgens een officiële door de Gemeente Moerdijk gepubliceerde lijst (zie website). Op 1 onafhankelijke instantie na, allemaal partijen die een verantwoordelijkheid dragen, hetzij uitvoerend, hetzij als controlerende instantie, hetzij als controle op de controle: van de Onderzoeksraad voor Veiligheid tot de betrokken veiligheidsregio's, van Inspecties tot Ministeries. En ondanks al die protocollen en controle, en controle op controle, ging er veel fout en lijkt iedereen naar de ander te wijzen. Wat is de meerwaarde van al die controlerende instanties? Kan zoiets op meer plaatsen gebeuren?

Burgers en bedrijven die een conflict hebben met de overheid, kunnen terecht bij de Raad van State. Volgens de wet op de Raad van State mogen staatsraden geen nevenfuncties hebben als daardoor hun onpartijdigheid en onafhankelijkheid, of het vertrouwen daarin, in het geding is. Ex-minister Deetman is volgens Tjeenk Willink, vicepresident van de Raad van State, 'over de scheef gegaan'. Deetman is ook staatsraad en doet wel eens wat 'klusjes'. Nu blijkt hij bijbanen niet opgegeven te hebben, teveel verdiend te hebben met die bijbanen en ook een zaak behandeld te hebben als staatsraad, waar hij ook bij betrokken was als (privé) betaald adviseur ?!?!? (Bron: NRC 28 mei 2011). Is hij de enige in het netwerk van oud-staatslieden met dit gedrag? Een ex-minister en Lid van de Raad van State kan dit voor zichzelf verantwoorden? Hij is overigens ook voorzitter van de commissie die het seksueel misbruik in de Rooms Katholieke Kerk onderzoekt.

Op de TU Delft heeft een decaan van de faculteit Werktuigbouwkunde 6 opdrachten aan dienstverlenende bedrijven gegund, die allemaal eigendom blijken te zijn van zijn echtgenote. Het gaat om zo'n 750.000 euro. (Bron: NRC 11 juni 2011). De voorzitter van het college van bestuur gaf de decaan 'een standje' en vond dat voldoende, naast het aanpassen van de gedragscode ?!?!?  Vervolgens blijkt de decaan inkomsten uit bijbanen als commissaris en adviseur niet bekend gemaakt te hebben aan het college van bestuur. Dat had 'wel gemoeten volgens de interne regels'. De voorzitter van het college van bestuur 'gaat de decaan daarop aanspreken'. Zoveel belangenverstrengeling, zaken verzwijgen en het wordt opgelost met een aanscherping van de gedragscode en met 'aanspreken'? De decaan heeft overigens gewoon vorige maand uit handen van minister Verhagen de 'Achieve More Award' ontvangen.

Dit is maar een kleine greep uit recente zaken die in het nieuws zijn. Vinden we dit allemaal al normaal? Zijn al die onderzoeken nu nog geloofwaardig? Kun je er nog vertrouwen in hebben? Is dit gedrag representatief op dat niveau? We hebben het hier wel over notabelen en toonaangevende instanties en organisaties. Dat betekent nogal wat dan.  

Volgens de theorie speelt vertrouwen in deze context tussen personen of tussen een persoon en een organisatie. Bij inter-persoonlijk vertrouwen, het vertrouwen van de ene persoon in de andere persoon, spelen (o.a.) integriteit en geloofwaardigheid een belangrijke rol. Bij het vertrouwen van een persoon in een organisatie speelt cultuur een belangrijke rol, maar ook het gedrag van de vertegenwoordigers van die organisatie.

Als voor inter-persoonlijk vertrouwen integriteit en geloofwaardigheid belangrijk zijn, is het vertrouwen van de gemiddelde Nederlander in bovenstaande personen en organisaties tot nul gereduceerd. Als voor vertrouwen in organisaties cultuur een belangrijk aspect is, dan zijn er de nodige vraagtekens bij de cultuur in de betrokken organisaties te zetten. Je zou dan denken dat alle signalen op rood springen bij de directies en besturen van de betrokken organisaties. Vertrouwen komt tenslotte te voet, maar gaat te paard.

Toch hoor ik weinig reacties, de publieke opinie houdt zich stil. Journalisten laten het na een dag ook links liggen. Ik lees weinig over personen die zich in de luwte terugtrekken of de rekening gepresenteerd krijgen. Of hoor iets over cultuur veranderprogramma's in die organisaties. Waarom grijpen de verantwoordelijken niet in? Waarom hoor je niets van hun opdrachtgevers, collega's of medecommissieleden?  

Of is dit het bewijs dat we de 'oude organisaties' en 'Het Oude Denken' links laten liggen en de zelfdestructieve kracht zijn werk laten doen? Dat is jammer. Aan de andere kant, het begint met Vertrouwen. En als je dat niet hebt of krijgt, dan houdt het op.  

Addy de Ruiter – Interim Manager en Adviseur. Zwaargewicht in het aansturen van professionals. Ondersteunt managers en managementteams om het prestatiepotentieel van hun medewerkers beter te benutten. Doet dat vanuit de overtuiging dat mensen het verschil maken en managers de ruimte creëren om dat verschil te kunnen maken. Zie www.fidesnexus.nl.

Reacties

Commentaar
Jouw naam/bijnaam
Website url
E-mail
Vul deze captcha in
Dit is een verplicht veld